భారతీయ సనాతన ధర్మంలో అత్యంత ప్రామాణికమైన, ప్రభావవంతమైన స్తోత్రాలలో శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది. ఇది కేవలం వేల పేర్ల సమాహారం మాత్రమే కాదు; వేదాల సారాంశం, ఉపనిషత్తుల పరమార్థం. మానవ జీవితంలో ఎదురయ్యే భౌతిక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారాన్ని చూపే దివ్య ఔషధం.
శ్రీ మహావిష్ణువును వేయి దివ్య నామాలతో కీర్తించే ఈ స్తోత్రం, మొత్తం 108 ప్రధాన శ్లోకాలుగా నిక్షిప్తమై ఉంది. ప్రతి శ్లోకమూ ఒక మంత్ర శక్తితో సమానం. నిత్యం భక్తితో, ఏకాగ్రతతో విష్ణు సహస్రనామ పారాయణ చేయడం వల్ల గ్రహదోషాలు తొలగిపోయి, కుటుంబంలో శాంతి, ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యం లభిస్తాయని శాస్త్రాలు ఘంటాపథంగా చెబుతున్నాయి.
విష్ణు సహస్రనామ ఆవిర్భావం మరియు మహాభారత నేపథ్యం
విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం వ్యాస మహర్షి రచించిన మహాభారతం – అనుశాసనిక పర్వంలోని 149వ అధ్యాయంలో కనిపిస్తుంది. కురుక్షేత్ర యుద్ధం ముగిసిన తరువాత, అంపశయ్యపై ఉన్న పితామహుడు భీష్ముడు మోక్షం కోసం ఎదురుచూస్తున్న సమయమది.
ధర్మరాజు తన మనస్సులో రగులుతున్న సందేహాలకు సమాధానం కోరుతూ శ్రీకృష్ణుడి సమక్షంలో భీష్ముడిని ఆరు కీలక ప్రశ్నలు అడుగుతాడు:
- లోకంలో అందరికీ పూజనీయమైన పరమ దైవం ఎవరు?
- సమస్త ప్రాణులకు ఏకైక పరమ గతి (ఆశ్రయం) ఎవరు?
- ఎవరిని స్తుతించడం వల్ల మానవులకు సకల శుభాలు కలుగుతాయి?
- ఎవరిని అర్చించడం వల్ల మానవుడు సంసార బంధాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు?
- సమస్త ధర్మాలలోకి కెల్లా పరమ ధర్మం ఏది?
- దేనిని జపించడం వల్ల జీవుడు జనన మరణ చక్రం నుండి మోక్షం పొందుతాడు?
ఈ ప్రశ్నలకు భీష్ముడు సమాధానమిస్తూ, సాక్షాత్తూ జగన్నాథుడైన శ్రీకృష్ణుని సమక్షంలో ఉపదేశించిన దివ్య స్తోత్రమే “శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం”.
విష్ణు సహస్రనామ 108 శ్లోకాల సమగ్ర స్వరూపం
విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం మూడు భాగాలుగా ఉంటుంది: పూర్వ పీఠిక, ప్రధాన 108 శ్లోకాలు (స్తోత్ర భాగం), మరియు ఉత్తర పీఠిక (ఫలశ్రుతి).
పూర్వ పీఠిక మరియు ధ్యాన శ్లోకాలు
పారాయణ ప్రారంభించే ముందు గణపతి, గురు ప్రార్థనతో పాటు ధ్యాన శ్లోకాలను పఠిస్తారు.
ధ్యానం:
క్షీరోదన్వత్ప్రదేశే శుచిమణివిలసత్సైకతేమౌక్తికానాం
మాలాక్లుప్తాసనస్థః స్ఫటికమణినిభైర్మౌక్తికైర్మండితాంగః |
శుభ్రైరభ్రైరదభ్రైరుపరివిరచితైర్ముక్తపీయూషవర్షైః
ఆనందీ నః పునీయాదరినలినగదాశంఖపాణిర్ముకుందః ||
శాంతాకారం భుజగశయనం పద్మనాభం సురేశం
విశ్వాధారం గగనసదృశం మేఘవర్ణం శుభాంగమ్ |
లక్ష్మీకాంతం కమలనయనం యోగిహృద్ధ్యానగమ్యం
వందే విష్ణుం భవభయహరం సర్వలోకైకనాథమ్ ||
ప్రధాన స్తోత్రం: 108 శ్లోకాల ముఖ్య నిర్మాణం
ప్రధాన స్తోత్రంలో 108 శ్లోకాలు ఉంటాయి. మొదటి శ్లోకం “విశ్వం విష్ణుర్వషట్కారో…” తో ప్రారంభమై, 108వ శ్లోకం “వనమాలీ గదీ శార్ఙ్గీ…” తో ముగుస్తుంది. ఈ 108 శ్లోకాలలో 1000 నామాలు అద్భుతమైన ఛందస్సుతో పొందుపరచబడ్డాయి.
నిత్య పారాయణ విధానం మరియు నియమాలు
విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రాన్ని పఠించేటప్పుడు కొన్ని శాస్త్రోక్త నియమాలు పాటిస్తే సంపూర్ణ ఫలితం దక్కుతుంది.
అనుకూల సమయం మరియు దిక్కు
- బ్రాహ్మీ ముహూర్తం (ఉదయం 4:00 నుండి 6:00): జప, తప, పారాయణలకు అత్యంత శ్రేష్ఠమైన సమయం.
- సాయం సంధ్య: సూర్యాస్తమయ సమయంలో దీపారాధన చేసి పఠించడం విశేష శుభప్రదం.
- దిక్కు: తూర్పు లేదా ఉత్తర ముఖంగా కూర్చుని పఠించాలి.
ఆసనం మరియు మానసిక ఏకాగ్రత
- ఒక శుభ్రమైన ఉన్ని లేదా దర్భాసనంపై కూర్చోవాలి. నేరుగా నేలపై కూర్చోకూడదు.
- పారాయణ చేసేటప్పుడు తొందరపాటు లేకుండా, అక్షర దోషాలు లేకుండా స్పష్టమైన ఉచ్ఛారణతో చదవాలి.
- అర్థాన్ని మనస్సులో భావిస్తూ చదివితే ఏకాగ్రత సులభంగా కుదురుతుంది.
విష్ణు సహస్రనామ పారాయణ వల్ల కలిగే అద్భుత ప్రయోజనాలు
భీష్ముడు చెప్పిన ఫలశ్రుతి ప్రకారం, విష్ణు సహస్రనామ పఠనం వల్ల ఇహపర సుఖాలు రెండూ సిద్ధిస్తాయి.
మానసిక ప్రశాంతత మరియు ఒత్తిడి నివారణ
నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో విష్ణు సహస్రనామ శబ్ద తరంగాలు మెదడులోని నరాలను శాంతపరిచి, తీవ్రమైన ఒత్తిడి, ఆందోళన (Anxiety), నిద్రలేమి సమస్యలను దూరం చేస్తాయి.
నవగ్రహ దోష నివారణ
జ్యోతిష్య శాస్త్రం ప్రకారం, జాతకంలో ఎలాంటి గ్రహ దోషాలు ఉన్నా—ముఖ్యంగా శని ప్రభావం, రాహు-కేతు దోషాలు ఉన్నవారు నిత్యం విష్ణు సహస్రనామం పారాయణ చేయడం ద్వారా తీవ్రత గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రంలోని సంపూర్ణ 108 శ్లోకాలు (శ్లోకం 1 నుండి 108 వరకు) వరుస క్రమంలో:
1.
విశ్వం విష్ణుర్వషట్కారో భూతభవ్యభవత్ప్రభుః |
భూతకృద్భూతభృద్భావో భూతాత్మా భూతభావనః ||
2.
పూతాత్మా పరమాత్మా చ ముక్తానాం పరమా గతిః |
అవ్యయః పురుషః సాక్షీ క్షేత్రజ్ఞోఽక్షర ఏవ చ ||
3.
యోగో యోగవిదాం నేతా ప్రధానపురుషేశ్వరః |
నారసింహవపుః శ్రీమాన్ కేశవః పురుషోత్తమః ||
4.
సర్వః శర్వః శివః స్థాణుర్భూతాదిర్నిధిరవ్యయః |
సంభవో భావనో భర్తా ప్రభవః ప్రభురీశ్వరః ||
5.
స్వయంభూః శంభురాదిత్యః పుష్కరాక్షో మహాస్వనః |
అనాదినిధనో ధాతా విధాతా ధాతురుత్తమః ||
6.
అప్రమేయో హృషీకేశః పద్మనాభోఽమరప్రభుః |
విశ్వకర్మా మనుస్త్వష్టా స్థవిష్ఠః స్థవిరో ధ్రువః ||
7.
అగ్రాహ్యః శాశ్వతో కృష్ణో లోహితాక్షః ప్రతర్దనః |
ప్రభూతస్త్రికకుబ్ధామ పవిత్రం మంగళం పరమ్ ||
8.
ఈశానః ప్రాణదః ప్రాణో జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠః ప్రజాపతిః |
హిరణ్యగర్భో భూగర్భో మాధవో మధుసూదనః ||
9.
ఈశ్వరో విక్రమీ ధన్వీ మేధావీ విక్రమః క్రమః |
అనుత్తమో దురాధర్షః కృతజ్ఞః కృతిరాత్మవాన్ ||
10.
సురేశః శరణం శర్మ విశ్వరేతాః ప్రజాభవః |
అహః సంవత్సరో వ్యాళః ప్రత్యయః సర్వదర్శనః ||
11.
అజః సర్వేశ్వరః సిద్ధః సిద్ధిః సర్వాదిరచ్యుతః |
వృషాకపిరమేయాత్మా సర్వయోగవినిఃసృతః ||
12.
వసుర్వసుమనాః సత్యః సమాత్మా సంమితః సమః |
అమోఘః పుండరీకాక్షో వృషకర్మా వృషాకృతిః ||
13.
రుద్రో బహుశిరా బభ్రుర్విశ్వయోనిః శుచిశ్రవాః |
అమృతః శాశ్వతః స్థాణుర్వరారోహో మహాతపాః ||
14.
సర్వగః సర్వవిద్భానుర్విష్వక్సేనో జనార్దనః |
వేదో వేదవిదవ్యంగో వేదాంగో వేదవిత్కవిః ||
15.
లోకాధ్యక్షః సురాధ్యక్షో ధర్మాధ్యక్షః కృతాకృతః |
చతురాత్మా చతుర్వ్యూహశ్చతుర్దంష్ట్రశ్చతుర్భుజః ||
16.
భ్రాజిష్ణుర్భోజనం భోక్తా సహిష్ణుర్జగదాదిజః |
అనఘో విజయో జేతా విశ్వయోనిః పునర్వసుః ||
17.
ఉపేంద్రో వామనః ప్రాంశురమోఘః శుచిరూర్జితః |
అతీంద్రః సంగ్రహః సర్గో ధృతాత్మా నియమో యమః ||
18.
వేద్యో వైద్యః సదాయోగీ వీరహా మాధవో మధుః |
అతీంద్రియో మహామాయో మహోత్సాహో మహాబలః ||
19.
మహాబుద్ధిర్మహావీర్యో మహాశక్తిర్మహాద్యుతిః |
అనిర్దేశ్యవపుః శ్రీమానమేయాత్మా మహాద్రిధృక్ ||
20.
మహేష్వాసో మహీభర్తా శ్రీనివాసః సతాం గతిః |
అనిరుద్ధః సురానందో గోవిందో గోవిదాం పతిః ||
21.
మరీచిర్దమనో హంసః సుపర్ణో భుజగోత్తమః |
హిరణ్యనాభః సుతపాః పద్మనాభః ప్రజాపతిః ||
22.
అమృత్యుః సర్వదృక్ సింహః సంధాతా సంధిమాన్ స్థిరః |
అజో దుర్మర్షణః శాస్తా విశ్రుతాత్మా సురారిహా ||
23.
గురుర్గురుతమో ధామ సత్యః సత్యపరాక్రమః |
నిమిషోఽనిమిషః స్రగ్వీ వాచస్పతిరుదారధీః ||
24.
అగ్రణీర్గ్రామణీః శ్రీమాన్ న్యాయో నేతా సమీరణః |
సహస్రమూర్ధా విశ్వాత్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ ||
25.
ఆవర్తనో నివృత్తాత్మా సంవృతః సంప్రమర్దనః |
అహఃసంవర్తకో వహ్నిరనిలో ధరణీధరః ||
26.
సుప్రసాదః ప్రసన్నాత్మా విశ్వధృగ్విశ్వభుగ్విభుః |
సత్కర్తా సత్కృతః సాధుర్జహ్నుర్నారాయణో నరః ||
27.
అసంఖ్యేయోఽప్రమేయాత్మా విశిష్టః శిష్టకృచ్ఛుచిః |
సిద్ధార్థః సిద్ధసంకల్పః సిద్ధిదః సిద్ధిసాధనః ||
28.
వృషాహీ వృషభో విష్ణుర్వృషపర్వా వృషోదరః |
వర్ధనో వర్ధమానశ్చ వివిక్తః శ్రుతిసాగరః ||
29.
సుభుజో దుర్ధరో వాగ్మీ మహేంద్రో వసుదో వసుః |
నైకరూపో బృహద్రూపః శిపివిష్టః ప్రకాశనః ||
30.
ఓజస్తేజోద్యుతిధరః ప్రకాశాత్మా ప్రతాపనః |
ఋద్ధః స్పష్టాక్షరో మంత్రశ్చంద్రాంశుర్భాస్కరద్యుతిః ||
31.
అమృతాంశూద్భవో భానుః శశబిందుః సురేశ్వరః |
ఔషధం జగతః సేతుః సత్యధర్మపరాక్రమః ||
32.
భూతభవ్యభవన్నాథః పవనః పావనోఽనలః |
కామహా కామకృత్కాంతః కామః కామప్రదః ప్రభుః ||
33.
యుగాదికృద్యుగావర్తో నైకమాయో మహాశనః |
అదృశ్యో వ్యక్తరూపశ్చ సహస్రజిదనంతజిత్ ||
34.
ఇష్టోఽవిశిష్టః శిష్టేష్టః శిఖండీ నహుషో వృషః |
క్రోధహా క్రోధకృత్కర్తా విశ్వబాహుర్మహీధరః ||
35.
అచ్యుతః ప్రథితః ప్రాణః ప్రాణదో వాసవానుజః |
అపాంనిధిరధిష్ఠానమప్రమత్తః ప్రతిష్ఠితః ||
36.
స్కందః స్కందధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః |
వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురంధరః ||
37.
అశోకస్తారణస్తారః శూరః శౌరిర్జనేశ్వరః |
అనుకూలః శతావర్తః పద్మీ పద్మనిభేక్షణః ||
38.
పద్మనాభోఽరవిందాక్షః పద్మగర్భః శరీరభృత్ |
మహర్ద్ధిరృద్ధో వృద్ధాత్మా మహాక్షో గరుడధ్వజః ||
39.
అతులః శరభో భీమః సమయజ్ఞో హవిర్హరిః |
సర్వలక్షణలక్షణ్యో లక్ష్మీవాన్ సమితింజయః ||
40.
విక్షరో రోహితో మార్గో హేతుర్దామోదరః సహః |
మహీధరో మహాభాగో వేగవానమితాశనః ||
41.
ఉద్భవః క్షోభణో దేవః శ్రీగర్భః పరమేశ్వరః |
కరణం కారణం కర్తా వికర్తా గహనో గుహః ||
42.
వ్యవసాయో వ్యవస్థానః సంస్థానః స్థానదో ధ్రువః |
పరర్ద్ధిః పరమస్పష్టస్తుష్టః పుష్టః శుభేక్షణః ||
43.
రామో విరామో విరజో మార్గో నేయో నయోఽనయః |
వీరః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో ధర్మో ధర్మవిదుత్తమః ||
44.
వైకుంఠః పురుషః ప్రాణః ప్రాణదః ప్రణవః పృథుః |
హిరణ్యగర్భః శత్రుఘ్నో వ్యాప్తో వాయురధోక్షజః ||
45.
ఋతుః సుదర్శనః కాలః పరమేష్ఠీ పరిగ్రహః |
ఉగ్రః సంవత్సరో దక్షో విశ్రామో విశ్వదక్షిణః ||
46.
విస్తారః స్థావరస్థాణుః ప్రమాణం బీజమవ్యయమ్ |
అర్థోఽనర్ధో మహాకోశో మహాభోగో మహాధనః ||
47.
అనిర్విణ్ణః స్థవిష్ఠోఽభూర్ధర్మయూపో మహామఖః |
నక్షత్రనేమిర్నక్షత్రీ క్షమః క్షామః సమీహనః ||
48.
యజ్ఞ ఈజ్యో మహేజ్యశ్చ క్రతుః సత్రం సతాం గతిః |
సర్వదర్శీ విముక్తాత్మా సర్వజ్ఞో జ్ఞానముత్తమమ్ ||
49.
సువ్రతః సుముఖః సూక్ష్మః సుఘోషః సుఖదః సుహృత్ |
మనోహరో జితక్రోధో వీరబాహుర్విదారణః ||
50.
స్వాపనః స్వవశో వ్యాపీ నైకాత్మా నైకకర్మకృత్ |
వత్సరో వత్సలో వత్సీ రత్నగర్భో ధనేశ్వరః ||
51.
ధర్మగుబ్ధర్మకృద్ధర్మీ సదసత్క్షరమక్షరమ్ |
అవిజ్ఞాతా సహస్రాంశుర్విధాతా కృతలక్షణః ||
52.
గభస్తినేమిః సత్త్వస్థః సింహో భూతమహేశ్వరః |
ఆదిదేవో మహాదేవో దేవేశో దేవభృద్గురుః ||
53.
ఉత్తరో గోపతిర్గోప్తా జ్ఞానగమ్యః పురాతనః |
శరీరభూతభృద్భోక్తా కపీంద్రో భూరుదక్షిణః ||
54.
సోమపోఽమృతపః సోమః పురుజిత్పురుసత్తమః |
వినయో జయః సత్యసంధో దాశార్హః సాత్త్వతాం పతిః ||
55.
జీవో వినయితా సాక్షీ ముకుందోఽమితవిక్రమః |
అంభోనిధిరనంతాత్మా మహోదధిశయోఽంతకః ||
56.
అజో మహార్హః స్వాభావ్యో జితామిత్రః ప్రమోదనః |
ఆనందో నందనో నందః సత్యధర్మా త్రివిక్రమః ||
57.
మహర్షిః కపిలాచార్యః కృతజ్ఞో మేదినీపతిః |
త్రిపదస్త్రిదశాధ్యక్షో మహాశృంగః కృతాంతకృత్ ||
58.
మహావరాహో గోవిందః సుషేణః కనకాంగదీ |
గుహ్యో గభీరో గహనో గుప్తశ్చక్రగదాధరః ||
59.
వేధాః స్వాంగోఽజితః కృష్ణో దృఢః సంకర్షణోఽచ్యుతః |
వరుణో వారుణో వృక్షః పుష్కరాక్షో మహామనాః ||
60.
భగవాన్ భగహాఽఽనందీ వనమాలీ హలాయుధః |
ఆదిత్యో జ్యోతిరాదిత్యః సహిష్ణుర్గతిసత్తమః ||
61.
సుధన్వా ఖండపరశుర్దారుణో ద్రవిణప్రదః |
దివఃస్పృక్ సర్వదృగ్వ్యాసో వాచస్పతిరయోనిజః ||
62.
త్రిసామా సామగః సామ నిర్వాణం భేషజం భిషక్ |
సంన్యాసకృచ్ఛమః శాంతో నిష్ఠా శాంతిః పరాయణమ్ ||
63.
శుభాంగః శాంతిదః స్రష్టా కుముదః కువలేశయః |
గోహితో గోపతిర్గోప్తా వృషభాక్షో వృషప్రియః ||
64.
అనివర్తీ నివృత్తాత్మా సంక్షేప్తా క్షేమకృచ్ఛివః |
శ్రీవత్సవక్షాః శ్రీవాసః శ్రీపతిః శ్రీమతాం వరః ||
65.
శ్రీదః శ్రీశః శ్రీనివాసః శ్రీనిధిః శ్రీవిభావనః |
శ్రీధరః శ్రీకరః శ్రేయః శ్రీమాఁల్లోకత్రయాశ్రయః ||
66.
స్వక్షః స్వంగః శతానందో నందిర్జ్యోతిర్గణేశ్వరః |
విజితాత్మాఽవిధేయాత్మా సత్కీర్తిశ్ఛిన్నసంశయః ||
67.
ఉదీర్ణః సర్వతశ్చక్షురనీశః శాశ్వతస్థిరః |
భూశయో భూషణో భూతిర్విశోకః శోకనాశనః ||
68.
అర్చిష్మానర్చితః కుంభో విశుద్ధాత్మా విశోధనః |
అనిరుద్ధోఽప్రతిరథః ప్రద్యుమ్నోఽమితవిక్రమః ||
69.
కాలనేమినిహా వీరః శౌరిః శూరజనేశ్వరః |
త్రిలోకాత్మా త్రిలోకేశః కేశవః కేశిహా హరిః ||
70.
కామదేవః కామపాలః కామీ కాంతః కృతాగమః |
అనిర్దేశ్యవపుర్విష్ణుర్వీరోఽనంతో ధనంజయః ||
71.
బ్రహ్మణ్యో బ్రహ్మకృద్బ్రహ్మా బ్రహ్మ బ్రహ్మవివర్ధనః |
బ్రహ్మవిద్బ్రాహ్మణో బ్రహ్మీ బ్రహ్మజ్ఞో బ్రాహ్మణప్రియః ||
72.
మహాక్రమో మహాకర్మా మహాతేజా మహోరగః |
మహాక్రతుర్మహాయజ్వా మహాయజ్ఞో మహాహవిః ||
73.
స్తవ్యః స్తవప్రియః స్తోత్రం స్తుతిః స్తోతా రణప్రియః |
పూర్ణః పూరయితా పుణ్యః పుణ్యకీర్తిరనామయః ||
74.
మనోజవస్తీర్థకరో వసురేతా వసుప్రదః |
వసుప్రదో వాసుదేవో వసుర్వసుమనా హవిః ||
75.
సద్గతిః సత్కృతిః సత్తా సద్భూతిః సత్పరాయణః |
శూరసేనో యదుశ్రేష్ఠః సంనివాసః సుయామునః ||
76.
భూతావాసో వాసుదేవః సర్వాసునిలయోఽనలః |
దర్పహా దర్పదో దృప్తో దుర్ధరోఽథాపరాజితః ||
77.
విశ్వమూర్తిర్మహామూర్తిర్దీప్తమూర్తిరమూర్తిమాన్ |
అనేకమూర్తిరవ్యక్తః శతమూర్తిః శతాననః ||
78.
ఏకో నైకః సవః కః కిం యత్తత్పదమనుత్తమమ్ |
లోకబంధుర్లోకనాథో మాధవో భక్తవత్సలః ||
79.
సువర్ణవర్ణో హేమాంగో వరాంగశ్చందనాంగదీ |
వీరహా విషమః శూన్యో ఘృతాశీరచలశ్చలః ||
80.
అమానీ మానదో మాన్యో లోకస్వామీ త్రిలోకధృక్ |
సుమేధా మేధజో ధన్యః సత్యమేధా ధరాధరః ||
81.
తేజోవృషో ద్యుతిధరః సర్వశస్త్రభృతాం వరః |
ప్రగ్రహో నిగ్రహో వ్యగ్రో నైకశృంగో గదాగ్రజః ||
82.
చతుర్మూర్తిశ్చతుర్బాహుశ్చతుర్వ్యూహశ్చతుర్గతిః |
చతురాత్మా చతుర్భావశ్చతుర్వేదవిదేకపాత్ ||
83.
సమావర్తోఽనివృత్తాత్మా దుర్జయో దురతిక్రమః |
దుర్లభో దుర్గమో దుర్గో దురావాసో దురారిహా ||
84.
శుభాంగో లోకసారంగః సుతంతుస్తంతువర్ధనః |
ఇంద్రకర్మా మహాకర్మా కృతకర్మా కృతాగమః ||
85.
ఉద్భవః సుందరః సుందో రత్ననాభః సులోచనః |
అర్కో వాజసనః శృంగీ జయంతః సర్వవిజ్జయీ ||
86.
సువర్ణబిందురక్షోభ్యః సర్వవాగీశ్వరేశ్వరః |
మహాహ్రదో మహాగర్తో మహాభూతో మహానిధిః ||
87.
కుముదః కుందరః కుందః పర్జన్యః పావనోఽనిలః |
అమృతాశోఽమృతవపుః సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః ||
88.
సులభః సువ్రతః సిద్ధః శత్రుజిచ్ఛత్రుతాపనః |
న్యగ్రోధోఽదుంబరోఽశ్వత్థశ్చాణూరాంధ్రనిషూదనః ||
89.
సహస్రార్చిః సప్తజిహ్వః సప్తైధాః సప్తవాహనః |
అమూర్తిరనఘోఽచింత్యో భయకృద్భయనాశనః ||
90.
అణుర్బృహత్కృశః స్థూలో గుణభృన్నిర్గుణో మహాన్ |
అధృతః స్వధృతః స్వాస్యః ప్రాగ్వంశో వంశవర్ధనః ||
91.
భారభృత్ కథితో యోగీ యోగీశః సర్వకామదః |
ఆశ్రమః శ్రమణః క్షామః సుపర్ణో వాయువాహనః ||
92.
ధనుర్ధరో ధనుర్వేదో దండో దమయితా దమః |
అపరాజితః సర్వసహో నియంతాఽనియమోఽయమః ||
93.
సత్త్వవాన్ సాత్త్వికః సత్యః సత్యధర్మపరాయణః |
అభిప్రాయః ప్రియార్హోఽర్హః ప్రియకృత్ ప్రీతివర్ధనః ||
94.
విహాయసగతిర్జ్యోతిః సురుచిర్హుతభుగ్విభుః |
రవిర్విరోచనః సూర్యః సవితా రవిలోచనః ||
95.
అనంతో హుతభుగ్భోక్తా సుఖదో నైకజోఽగ్రజః |
అనిర్విణ్ణః సదామర్షీ లోకాధిష్ఠానమద్భుతః ||
96.
సనాత్సనాతనతమః కపిలః కపిరవ్యయః |
స్వస్తిదః స్వస్తికృత్స్వస్తి స్వస్తిభుక్స్వస్తిదక్షిణః ||
97.
అరౌద్రః కుండలీ చక్రీ విక్రమ్యూర్జితశాసనః |
శబ్దాతిగః శబ్దసహః శిశిరః శర్వరీకరః ||
98.
అక్రూరః పేశలో దక్షో దక్షిణః క్షమిణాం వరః |
విద్వత్తమో వీతభయః పుణ్యశ్రవణకీర్తనః ||
99.
ఉత్తారణో దుష్కృతిహా పుణ్యో దుఃస్వప్ననాశనః |
వీరహా రక్షణః సంతో జీవనః పర్యవస్థితః ||
100.
అనేకరూపో నైకరూపః శతమన్యుః ప్రతాపనః |
ద్రవిడః సత్యధర్మా చ వాచస్పత్యః పరంతపః ||
101.
అనిరుద్ధః సురారాధ్యో విష్వక్సేనో మహీధరః |
అచ్యుతః ప్రథితః ప్రాణో నారాయణో నరోత్తమః ||
102.
అసంఖ్యేయోఽప్రమేయాత్మా సర్వవేదవిదుత్తమః |
మహార్హః సత్యసంధశ్చ సర్వభూతమహేశ్వరః ||
103.
సర్వలోకేశ్వరః శ్రీమాన్ సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః |
జ్ఞానశక్తిర్మహాతేజా అప్రమేయః పురాతనః ||
104.
పద్మనాభో విశాలాక్షః పద్మగర్భః సురాధిపః |
క్షేమకృత్ సర్వదృక్ చైవ విష్వక్సేనో జనార్దనః ||
105.
సహస్రమూర్ధా దేవేశః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ |
సర్వదృక్ సర్వవిచ్ఛాంతో భక్తానాం పరమా గతిః ||
106.
శాశ్వతః స్థిరదైవత్యో ధర్మకృద్ధర్మవర్ధనః |
పుణ్యకీర్తిరనామయః సర్వశత్రునిబర్హణః ||
107.
ఇతీదం కీర్తనీయస్య కేశవస్య మహాత్మనః |
నామ్నాం సహస్రం దివ్యానామశేషేణ ప్రకీర్తితమ్ ||
108.
వనమాలీ గదీ శార్ఙ్గీ శంఖీ చక్రీ చ నందకీ |
శ్రీమాన్నారాయణో విష్ణుర్వాసుదేవోఽభిరక్షతు ||
సమయం లేని వారికి ఏకశ్లోకి విష్ణు సహస్రనామం
పూర్తి 108 శ్లోకాలు పఠించడానికి సమయం దొరకని సందర్భాల్లో, పరమశివుడు పార్వతీదేవికి ఉపదేశించిన ఏకశ్లోకి విష్ణు సహస్రనామ శ్లోకం చదివినా పూర్తి స్తోత్ర ఫలితం దక్కుతుందని శాస్త్రవచనం:
శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే |
సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే ||
వివరణ:
“రామ” అనే రెండక్షరాల నామాన్ని మూడుసార్లు స్మరించడం విష్ణు సహస్రనామం మొత్తం పారాయణ చేయడంతో సమానమని పరమేశ్వరుడే స్వయంగా ప్రకటించాడు.
శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం మానవ కల్యాణానికి లభించిన అమూల్యమైన వరం. ప్రతిరోజూ ఉదయం లేదా సాయంత్రం ఇంట్లో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం లేదా శ్రవణం చేయడం ద్వారా ఇల్లు పావనమై, సకల దోషాలు హరించి, అష్టైశ్వర్యాలు చేకూరుతాయి.