1.ధూళి దర్శనం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు ఈ ప్రత్యేకత?
సాధారణంగా ఏ గుడికి వెళ్లినా, మనం ముందుగా బస ఏర్పాటు చేసుకుని, స్నానం చేసి, శుభ్రమైన దుస్తులు ధరించి, పవిత్రంగా మారిన తర్వాతే స్వామి దర్శనానికి వెళ్తాం. ఇది దైవ మర్యాద.
కానీ శ్రీశైలంలో…
“ధూళి” అంటే ప్రయాణం వల్ల మనకు అంటిన మట్టి, దుమ్ము, ప్రయాణపు బడలిక. “దర్శనం” అంటే ఆ పరమశివుడిని కళ్ళారా చూసే భాగ్యం.
శ్రీశైలం ధూళి దర్శనం అంటే…
సుదూర ప్రాంతాల నుండి ఎంతో కష్టాలు పడి, రైళ్లలో, బస్సులలో, మారుమూల దారులలో ప్రయాణం చేసి శ్రీశైలగిరిని చేరుకున్న భక్తులు, తమ అలసటను, ఒంటిపై ఉన్న ధూళిని, చెమటతో ఉన్నా సరే, ఒక్క నిమిషం కూడా ఆలస్యం చేయకుండా… నేరుగా స్వామి సన్నిధికి పరుగెత్తుకు వెళ్లి, ఆ రూపంలోనే మల్లికార్జున స్వామిని దర్శించుకోవడం.
ఇక్కడ ముఖ్యం: భక్తుడు కేవలం శారీరక శుచిని పక్కన పెట్టి, తన మనసులోని తీవ్రమైన తపనను, ఆర్తిని మాత్రమే తీసుకుని వస్తాడు. స్వామికి ఈ భక్తుడి ఆర్తి తప్ప, వేరే ఏదీ అక్కర్లేదు!
నమఃశివాయ! భక్తులందరికీ ఆ పరమేశ్వరుని ఆశీస్సులు సదా ఉండాలని కోరుకుంటూ…
మన భారతదేశంలో క్షేత్రాలు కోకొల్లలు. ప్రతి క్షేత్రానికి ఒక చరిత్ర, ఒక నియమం, ఒక ఆచారం ఉంటుంది. గుడికి వెళ్లాలంటే ముందుగా స్నానం చేయాలి, మడి కట్టుకోవాలి, మనసుని పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవాలి… ఇది మన సంప్రదాయం.
అయితే, కొన్ని క్షేత్రాలు ఈ నియమాలన్నిటినీ దాటి, కేవలం భక్తుడి ఆర్తిని, గుండె లోతుల్లోని ప్రేమను మాత్రమే కోరుకుంటాయి. అటువంటి క్షేత్రాలలో అగ్రగణ్యం… మన శ్రీశైలం మహాక్షేత్రం!
దూర ప్రాంతాల నుంచి అలసిపోయి వచ్చిన భక్తులను శ్రీశైల మల్లికార్జునుడు, భ్రమరాంబికా దేవి… ప్రత్యేకమైన ప్రేమతో పలకరిస్తారు. అదే “ధూళి దర్శనం“! ఈ ధూళి దర్శనం వెనుక ఉన్న అసలు కారణం, తాత్వికత గురించి తెలుసుకుంటే, మల్లన్నపై మన ప్రేమ మరింత పెరుగుతుంది. ఈ అద్భుత రహస్యాన్ని సాక్షాత్తూ శ్రీ చాగంటి కోటేశ్వర రావు గారు శివ మహా పురాణం ఆధారంగా వివరించారు. ఆ అమృత గుళికలను ఇప్పుడు మనం ఆస్వాదిద్దాం.
2. ధూళి దర్శనం వెనుక మాతృ వాత్సల్యం (స్థల పురాణ రహస్యం)
శ్రీశైలం ధూళి దర్శనాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే, మనం ముందుగా ఆ క్షేత్రం యొక్క పుట్టుక వెనుక ఉన్న మహా రహస్యాన్ని తెలుసుకోవాలి.
2.1. జగత్ పితరుల అలిగిన బిడ్డ కథ
సాధారణంగా ఇతర క్షేత్రాలలో భగవంతుడు లోకకళ్యాణం కోసమో, లేదా ఏ మహర్షి కోరిక మేరకో వెలిసి ఉంటాడు. కానీ శ్రీశైలంలో స్వామి స్వయంభువుగా వెలయడానికి కారణం తల్లిదండ్రుల వాత్సల్యం.
- పరమశివుడు తన కుమారులైన గణపతికి, కుమారస్వామికి మధ్య గణాధిపత్యం కోసం ఒక పరీక్ష పెట్టాడు: “భూమండలాన్ని ముందుగా ప్రదక్షిణ చేసి వచ్చిన వారికే ఆ పదవి!”
- కుమారస్వామి (సుబ్రహ్మణ్యుడు) తన నెమలి వాహనంపై వేగంగా ప్రయాణమై వెళ్లాడు.
- కానీ, గణపతి తన తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేసి, “తల్లిదండ్రులకు ప్రదక్షిణం చేయడం భూమండలానికి ప్రదక్షిణం చేసినట్లే” అనే ధర్మ సూక్ష్మాన్ని తెలిపి, గణాధిపత్యాన్ని పొందాడు.
- దీంతో చిన్నపిల్లవాడైన సుబ్రహ్మణ్యుడికి కోపం వచ్చింది. ఆ చిన్నపాటి అలిగి, కైలాసం వదిలి క్రౌంచ పర్వతానికి (దండాయుధ పాణిగా) వెళ్ళిపోయాడు.
2.2. బిడ్డ కోసం వచ్చిన తల్లిదండ్రులు
కుమారుడు అలిగి వెళ్ళిపోతే ఏ తల్లిదండ్రులు మాత్రం ఊరుకుంటారు? సాక్షాత్తూ ఆ లోకమాత పార్వతి, లోకపిత పరమేశ్వరులు… బిడ్డను వెతుక్కుంటూ, బిడ్డకు దగ్గరగా ఉండాలనే వాత్సల్యంతో కైలాసం వదిలి శ్రీశైలం కొండకు వచ్చారు.
- వారిద్దరూ వచ్చి, మల్లె తీగలు చుట్టుకుని ఉన్న అర్జున వృక్షం (మద్ది చెట్టు) కింద వెలిశారు. ఆ విధంగా మల్లిక + అర్జునుడు = మల్లికార్జునుడుగా పేరు స్థిరపడింది.
- తన బిడ్డకు ఎక్కడ ఏ ఆపద వస్తుందో అని కంగారుపడి… అమావాస్య చీకటి వేళల్లో తండ్రి పరమేశ్వరుడు తన కొడుకును చూసి వస్తాడట!
- అలాగే, పౌర్ణమి వెన్నెల వేళల్లో తల్లి పార్వతీ దేవి (భ్రమరాంబిక) తన కొడుకును పలకరించి వస్తుందట!
శ్రీశైలం క్షేత్రం పుట్టుకే, బిడ్డను వెతుక్కుంటూ వచ్చిన తల్లిదండ్రుల వాత్సల్యంతో ముడిపడి ఉంది.
3. తల్లిదండ్రుల కౌగిలి: ఆచారాన్ని దాటిన అనుబంధం
శ్రీశైలంలో భక్తుడిని స్వామి చూసే దృష్టి వేరు. ఇక్కడ స్వామి, తల్లిదండ్రుల స్థానంలో ఉంటాడు.
ఒకసారి ఆలోచించండి… హాస్టల్లో ఉండి, కొన్ని నెలల తర్వాత హఠాత్తుగా ఇంటికి వచ్చిన కొడుకును చూసి తల్లిదండ్రులు ఏమనుకుంటారు?
- “ఒళ్ళంతా దుమ్ము, స్నానం చేయలేదు, ముందు పోయి శుభ్రంగా కడిగిరా!” అని పంపిస్తారా?
- “నాన్నా! వచ్చేశావా!” అంటూ ప్రయాణపు ధూళిని కూడా లెక్క చేయకుండా, పరుగున వచ్చి గుండెలకు హత్తుకుంటారా?
ఖచ్చితంగా రెండవదే! ఆ సమయంలో అక్కడ శుచి, మడి, నియమం ఏవీ గుర్తుకు రావు. కేవలం బిడ్డపై ఉన్న ప్రేమ, వాత్సల్యం మాత్రమే ఆ తల్లిదండ్రులను ముందుకు నడిపిస్తుంది.
శ్రీశైలంలో మల్లికార్జునుడు కూడా అంతే! మనం ఎంతో దూరం నుంచి, బస్సులో, రైల్లో, ఎన్నో అసౌకర్యాలు భరించి… అలసిపోయి, మురికిగా ఉన్న దుస్తులతో, “మొదట మా అమ్మానాన్నలను చూడాలి!” అన్న తపనతో గదికి కూడా వెళ్లకుండా పరుగెత్తుకు వెళ్తాం కదా! ఆ పరుగునే, ఆ తపననే మల్లన్న “ధూళి దర్శనం”గా స్వీకరిస్తాడు.
ఆయన దృష్టిలో, మన ఒంటిపై ఉన్న దుమ్ము మలినం కాదు. అది **’నన్ను చూడాలని నా బిడ్డ పడిన శ్రమకు చిహ్నం’**గా భావించి, ఆ ప్రేమ పూర్వకమైన ‘ధూళి’తోనే మనల్ని కౌగిలించుకుని అనుగ్రహిస్తాడు.
4. మన ఆర్తే స్వామికి నిజమైన ఆనందం
మనం లక్షల విలువ చేసే పట్టు వస్త్రాలు కట్టుకుని, సుగంధ ద్రవ్యాలు పూసుకుని వెళ్లినా, స్వామి కేవలం సంతోషిస్తాడు. కానీ…
- మనం నిద్రలో ఉన్నా, ప్రయాణపు అలసటలో ఉన్నా, మనసులో మాత్రం “మల్లన్న ఎప్పుడు కనిపిస్తాడా?” అనే తపన ఉంటుంది.
- మలమూత్ర విసర్జన చేసిన శరీరంతో, నిద్ర వల్ల వచ్చిన అసౌచంతో, కనీసం కాళ్ళు కూడా కడుక్కోకుండా… “నాకోసం వచ్చాను” అన్న ప్రేమతో, ఆర్తితో గుడిలోకి వెళ్ళినప్పుడు ఆ తండ్రి పొందే సంతోషం వర్ణించలేనిది.
“చూడు! వీడు లోకంలోని శుచి, నియమం అన్నీ మర్చిపోయి… కేవలం నా ప్రేమ కోసమే పరుగెత్తుకు వచ్చాడు! వీడే నా నిజమైన భక్తుడు!” అని పరవశించిపోతాడట మల్లికార్జునుడు.
స్వామికి కావాల్సింది మీ బంగారపు కిరీటాలు కాదు, మీ వజ్రాల హారాలు కాదు. మీ కల్మషం లేని హృదయం! ఆయనకు కావాల్సింది మీ ఆచారం కాదు, మీ ఆర్తి!
5. శివానంద లహరిలోనూ శ్రీశైల ప్రస్తావన
ఆది శంకరాచార్యుల వారు కూడా శ్రీశైల మహాత్మ్యాన్ని పొగిడారు. వారు తమ శివానంద లహరిలో ‘సంధ్యారంభ విజృంభితం…’ అనే శ్లోకంలో శ్రీశైలం గురించి ప్రస్తావించారని చాగంటి గారు వివరిస్తారు.
- శ్రీశైలం శృంగం (శిఖరం) వద్దకు వెళ్లగానే మనసు త్వరగా లయమైపోతుందట (సమాధి స్థితి).
- అక్కడ ప్రకృతి కూడా, సమాధి స్థితిలో ఉన్న భక్తులకు కల్పన చేసి, తీగలు అల్లుకుని ఉంటుందట.
- ఇది కేవలం శారీరక ప్రదేశం మాత్రమే కాదు, ఆధ్యాత్మిక శక్తిని అత్యంత వేగంగా ప్రసరింపజేసే పవిత్ర కేంద్రం.
ఈ కారణంగానే, శ్రీశైలంలో ఉన్నటువంటి శివలింగాన్ని కేవలం ఒక శిల్పంగా భావించకూడదు. అది సాక్షాత్తుగా జగత్ పితరులైన పార్వతీ పరమేశ్వరుల కారుణ్యానికి, బిడ్డపై ఉన్న వాత్సల్యానికి సజీవ సాక్ష్యం.
6. ఇకపై మల్లన్నతో మీ అనుబంధం ఇలాగే ఉండాలి!
శ్రీశైల క్షేత్రం మనకు కేవలం ఒక పుణ్యక్షేత్రం కాదు. అది మనకు కైలాసం. మల్లికార్జునుడు, భ్రమరాంబిక మనకు అమ్మానాన్నలు. అందుకే ఆ క్షేత్రానికి వెళ్ళినప్పుడు మనకు తెలియకుండానే ఒక చనువు, ఒక అనుబంధం ఏర్పడుతుంది. ఆచారాల కన్నా అనుబంధానికే అక్కడ ఎక్కువ విలువ.
మీరు గమనించారా, మనం ఇంటికి వెళ్ళినప్పుడు, ఎంత పెద్ద పనులున్నా, ముందు అమ్మానాన్నల దగ్గరికి వెళ్లి “నేను వచ్చాను!” అని చెప్పి వాళ్ళ చేయి పట్టుకుంటాం. అదే శ్రీశైలం ధూళి దర్శనం.
ఇకపై మీరు శ్రీశైలం వెళ్ళినప్పుడు, ప్రయాణపు బడలికతో ఉన్నా, ఒక్క నిమిషం ఆగి… ముందు ఆ తండ్రిని చూసి, ఆ తల్లిని పలకరించండి. మనసులో ప్రేమతో, ఆ దుమ్ము కొట్టుకున్న రూపంతోనే వెళ్లి “అమ్మా! నాన్నా! మీ బిడ్డ వచ్చాడు!” అని మొక్కుకోండి.
ఆ ధూళితో కూడిన మీ రూపమే ఆ జగత్ పితరులకు అత్యంత ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. ఆ ధూళి దర్శనంతోనే మీకు అన్ని కష్టాలు తీరి, సర్వకామ్య సిద్ధి లభిస్తుంది.
ఓం శ్రీ మల్లికార్జున స్వామినే నమః! ఓం శ్రీ భ్రమరాంబికా దేవి నమః!