వరలక్ష్మీ వ్రతం సంపూర్ణ పూజా విధానం, కథ,అద్భుత ప్రయోజనాలు

శ్రావణ మాసం అనగానే తెలుగు లోగిళ్లలో ముందుగా గుర్తొచ్చేది వరలక్ష్మీ వ్రతం. అష్టలక్ష్ములకు ప్రతిరూపమైన వరలక్ష్మీ దేవిని మనసారా పూజిస్తే, ఇంటా బయటా సిరిసంపదలు, సుఖశాంతులు వెల్లివిరుస్తాయని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. గడపకు పసుపు, గుమ్మానికి తోరణాలు, ముంగిట్లో ముగ్గులు, ఇంట్లో ధూపదీప నైవేద్యాలతో ప్రతి ఇల్లూ ఒక దేవాలయంలా మారిపోతుంది.

మీరు ఈ ఏడాది వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఆచరించాలనుకుంటున్నారా? అసలు ఈ పూజను ఎలా ప్రారంభించాలి? ఏమేమి సామగ్రి కావాలి? పూజా విధానం, చారుమతి కథ గురించి అణువణువూ వివరిస్తూ రాసిన ఈ సమగ్రమైన గైడ్ మీకోసం.

1. వరలక్ష్మీ వ్రతం విశిష్టత

‘వరం’ అంటే కోరుకున్నది, ‘లక్ష్మి’ అంటే సంపదలను ఇచ్చే తల్లి. భక్తులు కోరుకున్న వరాలను కాదనకుండా ప్రసాదించే దయగల తల్లి కాబట్టే ఆమెను ‘వరలక్ష్మి’ అని పిలుస్తారు. క్షీరసాగర మథనం సమయంలో జన్మించిన లక్ష్మీదేవికి శ్రావణ మాసం అంటే అత్యంత ప్రీతికరం.

ఎప్పుడు చేయాలి?:

సాధారణంగా ఈ వ్రతాన్ని శ్రావణ పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు ఆచరించడం ఆనవాయితీ. 2026 సంవత్సరంలో కూడా ఇదే నియమాన్ని పాటిస్తూ పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం ఈ వ్రతాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకోవాలి. ఒకవేళ ఆ రోజున ఇంట్లో ఏదైనా ఆటంకం (అనారోగ్యం లేదా మైల) ఎదురైతే, శ్రావణ మాసంలో వచ్చే ఇతర శుక్రవారాల్లో కూడా ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించవచ్చు.

2. వరలక్ష్మీ పూజకు కావాల్సిన ముఖ్యమైన సామగ్రి

ఏ పూజ అయినా హడావిడిగా కాకుండా ప్రశాంతంగా జరగాలంటే ముందు రోజే పూజా సామగ్రిని సిద్ధం చేసుకోవాలి. వరలక్ష్మీ వ్రతానికి కావాల్సిన వస్తువులు:

సామగ్రి వర్గం	కావలసిన వస్తువులు
పసుపు, కుంకుమ	పసుపు, కుంకుమ, మంచి గంధం, అక్షతలు.
కలశం వస్తువులు	రాగి/వెండి/ఇత్తడి చెంబు, పసుపు రాసిన కొబ్బరికాయ, నాణాలు, బ్లౌజ్ పీస్.
అలంకరణ	వరలక్ష్మీ దేవి వెండి ముఖచిత్రం, ఆభరణాలు, పూల మాలలు.
పూలు, ఆకులు	తామర పూలు, గులాబీలు, చామంతులు, మామిడి ఆకులు, తమలపాకులు.
పూజా ద్రవ్యాలు	అగరుబత్తీలు, కర్పూరం, ఆవు నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనె, వత్తులు.
తోరాలు	పసుపు రాసిన 9 దారపు పోగులతో 9 ముడులు వేసిన తోరాలు.

3. కలశ స్థాపన మరియు వరలక్ష్మీ దేవి అలంకరణ విధానం

వ్రతం రోజు ఉదయాన్నే నిద్రలేచి, ఇల్లంతా శుభ్రం చేసుకుని తలస్నానం చేయాలి. దేవుడి గదిలో కలశాన్ని స్థాపించడం అత్యంత ముఖ్యం.

కలశం ఎలా పెట్టాలి?:

1. ఒక పీట వేసి, దానిపై బియ్యం పిండితో పద్మం ముగ్గు వేయాలి.
2. ఆ ముగ్గుపై ఒక ఇస్తరాకు లేదా పళ్లెం ఉంచి, అందులో కొద్దిగా బియ్యం పోయాలి.
3. ఆ బియ్యం మీద సగం వరకు స్వచ్ఛమైన నీరు పోసిన చెంబు (కలశం) పెట్టాలి. నీటిలో పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, ఒక పువ్వు, ఒక రూపాయి బిళ్ల వేయాలి.
4. చెంబు చుట్టూ ఐదు మామిడి ఆకులు పెట్టి, దానిపై పసుపు రాసిన కొబ్బరికాయను ఉంచాలి.
5. కొబ్బరికాయకు అమ్మవారి వెండి ముఖాన్ని అమర్చి, పట్టు వస్త్రం, నగలు, పూల మాలలతో అందంగా ముస్తాబు చేయాలి.

4. విఘ్నాలు తొలగించే పసుపు గణపతి పూజ

హిందూ సంప్రదాయంలో ఏ పూజ ప్రారంభించినా ముందుగా విఘ్నేశ్వరుడిని పూజించడం ఆనవాయితీ. మనం చేసే వరలక్ష్మీ వ్రతం ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా విజయవంతంగా పూర్తి కావాలని ముందుగా పసుపు గణపతికి పూజ చేయాలి.

కొద్దిగా పసుపులో నీళ్లు కలిపి ముద్దలా చేసి, దానికి బొట్టు పెట్టి ఒక తమలపాకు మీద ఉంచాలి.

“శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజం.. ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వ విఘ్నోపశాంతయే”

అనే శ్లోకాన్ని చదువుతూ అక్షతలు, పూలు వేసి నమస్కరించాలి. గణపతికి బెల్లం ముక్క నైవేద్యంగా సమర్పించి హారతి ఇవ్వాలి.

5. వరలక్ష్మీ దేవి ఆవాహన, ప్రాణప్రతిష్ఠ

ఇప్పుడు ప్రధాన పూజ మొదలవుతుంది. కలశంలోకి అమ్మవారిని భక్తితో ఆహ్వానించడాన్నే ఆవాహన అంటారు.

మనసులో అమ్మవారిని స్మరించుకుంటూ, అక్షతలు చేతిలో పట్టుకుని ఇలా చదవాలి:

“లక్ష్మీం క్షీరసముద్ర రాజ తనయాం శ్రీరంగ ధామేశ్వరీం… దాసీభూత సమస్త దేవ వనితాం లోకైక దీపాంకురాం”

ఈ శ్లోకాన్ని చదువుతూ అమ్మవారు స్వయంగా వచ్చి మీ ఇంట్లో కలశంపై కొలువై ఉన్నట్లుగా భావించాలి. అక్షతలు కలశంపై వేసి, “ఓం శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవ్యై నమః, ఆవాహయామి, స్థాపయామి, పూజయామి” అని అనుకుంటూ ప్రాణప్రతిష్ఠ చేయాలి.

6. షోడశోపచార పూజ మరియు అష్టోత్తర శతనామావళి

అమ్మవారిని ఇంటికి పిలిచిన తర్వాత, 16 రకాల మర్యాదలు భక్తితో చేయడాన్నే ‘షోడశోపచార పూజ’ అంటారు.

1.ఆసనం, పాద్యం, అర్ఘ్యం:

అమ్మవారికి కూర్చోవడానికి ఆసనం ఇస్తున్నట్లుగా అక్షతలు వేయాలి. కాళ్లు, చేతులు కడుక్కోవడానికి ఉద్ధరిణితో పళ్లెంలో నీరు వదలాలి.

2.స్నానం మరియు వస్త్రం:

పంచామృతాలతో స్నానం చేయిస్తున్నట్లు భావించి నీరు చల్లాలి. పసుపు, కుంకుమ రాసిన పత్తిని వస్త్రంగా సమర్పించాలి.

3.గంధం, పుష్పం అలంకరణ:

అమ్మవారికి మంచి గంధం బొట్టు పెట్టి, కనకాంబరాలు, తామర పూలతో అలంకరించాలి.

4.అష్టోత్తర శతనామావళి:

“ఓం ప్రకృత్యై నమః”, “ఓం పద్మావత్యై నమః” అంటూ అమ్మవారి 108 నామాలను చదువుతూ, ప్రతి నామానికి కుంకుమ లేదా పూలతో అర్చించాలి.

7. చారుమతి చరిత్ర: వరలక్ష్మీ వ్రతం కథ

పూజ పూర్తయిన తర్వాత, చేతిలో కొన్ని అక్షతలు పట్టుకుని వ్రత కథను చదవడం లేదా వినడం తప్పనిసరి.

కథా సారాంశం:

మగధ దేశంలో కుండినగరం అనే పట్టణంలో చారుమతి అనే పతివ్రత ఉండేది. ఆమె భక్తికి మెచ్చిన మహాలక్ష్మి ఒకరోజు రాత్రి కలలో కనిపించి, “శ్రావణ పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు నన్ను పూజించు. నువ్వు కోరుకున్న వరాలన్నీ ఇస్తాను” అని చెప్పింది.

చారుమతి ఉదయాన్నే లేచి తన కలను భర్తకు, అత్తమామలకు, ఇరుగుపొరుగు మహిళలకు వివరించింది. అందరూ కలిసి శ్రావణ శుక్రవారం నాడు భక్తిశ్రద్ధలతో వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఆచరించారు. పూజ ముగిసి అమ్మవారికి ప్రదక్షిణలు చేస్తుండగానే.. ఆ మహిళలందరి చేతులకు బంగారు కంకణాలు, మెడలో మణిహారాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి. వారి ఇళ్లన్నీ సిరిసంపదలతో నిండిపోయాయి. అప్పటినుంచి తరతరాలుగా ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించడం మొదలుపెట్టారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. కథ పూర్తయిన తర్వాత చేతిలో ఉన్న అక్షతలను అమ్మవారిపై వేయాలి.

8. నవ గ్రంథి తోర పూజ మరియు తోరం కట్టుకునే విధానం

వ్రతంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఘట్టం తోర బంధనం.

9 దారపు పోగులకు పసుపు రాసి, దానికి 9 ముడులు వేసి, మధ్యలో పూలు కట్టి ఉంచిన దానిని ‘తోరం’ అంటారు. ఈ తోరాన్ని ముందుగా అమ్మవారి దగ్గర పెట్టి పూజించాలి.

ఆ తర్వాత ఇంటి ఇల్లాలు తన కుడి చేతికి ఈ తోరాన్ని కట్టుకోవాలి. ఈ తొమ్మిది దారాలు, తొమ్మిది ముడులు అష్టలక్ష్ములకు ప్రతీక. ఇది కట్టుకోవడం వల్ల సంవత్సరం పొడవునా అమ్మవారి రక్షణ ఉంటుందని నమ్మకం.

9. అమ్మవారికి ఇష్టమైన నైవేద్యాలు, వాయనదానం

పూజ అంతా పూర్తయిన తర్వాత, అమ్మవారికి ఇష్టమైన పదార్థాలను నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.

పరమాన్నం, పులిహోర, గారెలు, బూరెలు, వడపప్పు, పానకం, శనగలు నైవేద్యంగా పెట్టాలి. అనంతరం, పేరంటానికి వచ్చిన ఐదుగురు ముత్తైదువులకు పసుపు, కుంకుమ, తాంబూలం, రవికె ముక్క, శనగలు పెట్టి వాయనం ఇవ్వాలి.

వాయనం ఇచ్చేటప్పుడు:

• ఇచ్చే వారు: “ఇస్తిక వాయనం పుచ్చుకుంటి వాయనం… వాయనం తీసుకున్నది ఎవరు?” అంటారు.
• పుచ్చుకునే వారు: “నేనే వరలక్ష్మీ దేవిని” అని సమాధానం చెబుతారు.

10. వరలక్ష్మీ వ్రతం ఆచరించడం వల్ల కలిగే అద్భుతమైన ప్రయోజనాలు

ఈ వ్రతం కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు, దీని వెనుక ఎన్నో సామాజిక, ఆధ్యాత్మిక ప్రయోజనాలు దాగి ఉన్నాయి.

• మాంగళ్య బలం: తోరం కట్టుకుని, ముత్తైదువులకు వాయనం ఇవ్వడం వల్ల భర్తకు దీర్ఘాయుష్షు లభిస్తుందని నమ్మకం.
• ఆర్థిక స్థిరత్వం: అష్టలక్ష్ములను ఆవాహన చేయడం వల్ల వ్యాపారాల్లో నష్టాలు తొలగిపోయి, ఉద్యోగాల్లో ఉన్నతి చేకూరుతుంది.
• దృష్టి దోషాల నివారణ: భక్తి శ్రద్ధలతో పూజ చేయడం వల్ల ఇంట్లో ఉన్న నెగెటివ్ ఎనర్జీ పోయి, పాజిటివ్ ఎనర్జీ వస్తుంది.
• ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు: పూజలో వాడే పసుపు, కుంకుమ, కర్పూరం అన్నీ యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ గుణాలను కలిగి ఉండి, వర్షాకాలంలో వచ్చే క్రిముల నుంచి కాపాడతాయి.

వరలక్ష్మీ వ్రతం అనేది భక్తికి, ప్రేమకు ప్రతీక. ఈ శ్రావణ మాసంలో మీరూ ఈ అద్భుతమైన వ్రతాన్ని ఆచరించి, ఆ వరలక్ష్మీ దేవి కృపాకటాక్షాలు పొందాలని ఆశిద్దాం!