శ్రావణ మాసం వచ్చిందంటే చాలు, ప్రతి ఇంటా ఒక పండుగ వాతావరణం నెలకొంటుంది. ఈ మాసంలో వచ్చే ప్రతి రోజూ పవిత్రమైనదే అయినా, ముఖ్యంగా వివాహిత మహిళలు (సుమంగళి) అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకునే పండుగ ‘వరలక్ష్మీ వ్రతం’. కేవలం సంపద కోసమే కాకుండా, కుటుంబ శ్రేయస్సు, భర్త దీర్ఘాయుష్షు, సంతాన సౌభాగ్యం కోసం ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు. ఇంతటి ప్రాశస్త్యం ఉన్న ఈ వ్రతం వెనుక ఒక అద్భుతమైన పురాణ గాథ ఉంది. ఈ రోజు మనం ఆ వరలక్ష్మి వ్రతం – నేపథ్య కథ ఏమిటో తెలుసుకుని, దాని ప్రాముఖ్యతను మరియు ఆచారాలను వివరంగా చర్చిద్దాం.
వరలక్ష్మీ వ్రతం అంటే ఏమిటి?
‘వరం’ అంటే కోరిన కోర్కెలు తీర్చేది, ‘లక్ష్మి’ అంటే సిరి సంపదలకు అధిదేవత. అంటే, కోరిన వరాలను ప్రసాదించే లక్ష్మీ దేవిని పూజించడమే వరలక్ష్మీ వ్రతం. ప్రతి సంవత్సరం శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు. ఒకవేళ ఆ శుక్రవారం వీలు కాకపోతే, శ్రావణ మాసంలోని మరేదైనా శుక్రవారం కూడా ఈ వ్రతాన్ని చేసుకోవచ్చు. సాక్షాత్తూ ఆ ఆదిలక్ష్మి, శ్రీ మహావిష్ణువు దేవేరి అయిన లక్ష్మీదేవిని మన ఇంటికి ఆహ్వానించి, పూజించి, ఆమె ఆశీస్సులు పొందడమే ఈ వ్రతం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
వరలక్ష్మీ వ్రతం – నేపథ్య కథ (చారుమతి కథ)
ఈ వ్రతం యొక్క మూలాలను మనం స్కాంద పురాణంలో కనుగొనవచ్చు. పరమేశ్వరుడు పార్వతీ దేవికి ఈ వ్రత మహత్యాన్ని స్వయంగా వివరించినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఆ కథేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
పూర్వం మగధ రాజ్యంలో కుండినపురం అనే ఒక పట్టణం ఉండేది. ఆ పట్టణంలో చారుమతి అనే ఒక బ్రాహ్మణ స్త్రీ నివసించేది. ఆమె అత్యంత గుణవంతురాలు, పతివ్రత. తన భర్తను, అత్తమామలను దైవంగా భావించి సేవ చేసేది. ఆమె వినయం, భక్తి, పెద్దల పట్ల గౌరవం అందరికీ ఆదర్శంగా ఉండేవి. ఆమె సుగుణాలకు, నిర్మలమైన భక్తికి సాక్షాత్తూ ఆ మహాలక్ష్మియే ముగ్ధురాలైంది.
ఒకరోజు రాత్రి చారుమతి గాఢ నిద్రలో ఉండగా, లక్ష్మీదేవి ఆమె కలలో ప్రత్యక్షమైంది. తెల్లటి వస్త్రాలు ధరించి, దివ్యమైన ఆభరణాలతో ప్రకాశిస్తున్న అమ్మవారిని చూసి చారుమతి ఆనందశ్చర్యాలకు లోనైంది. అప్పుడు అమ్మవారు మృదువుగా నవ్వి, “చారుమతీ! నీ సుగుణాలకు, నీ భక్తికి నేను ప్రసన్నురాలినయ్యాను. నీకు, నీ ద్వారా ఈ లోకంలోని సకల మహిళలకు శుభం కలిగించే ఒక వ్రతాన్ని ఉపదేశిస్తాను. రాబోయే శ్రావణ మాసంలో, పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు నన్ను ‘వరలక్ష్మి’గా భావించి పూజించు. అలా పూజించిన వారికి సకల ఐశ్వర్యాలు, సౌభాగ్యాలు సిద్ధిస్తాయి” అని చెప్పి, వ్రత విధానాన్ని కూడా వివరించి అంతర్ధానమైంది.
తెల్లవారగానే చారుమతి నిద్రలేచి, తనకు వచ్చిన స్వప్నం గురించి తన భర్తకు, అత్తమామలకు వివరించింది. వారు కూడా ఇది దైవానుగ్రహంగా భావించి, ఆమెను వ్రతం చేసుకోవడానికి ప్రోత్సహించారు. చారుమతి తన బంధువులను, ఇరుగుపొరుగు స్నేహితులను పిలిచి, తనకు కలలో అమ్మవారు చెప్పిన వ్రత విధానాన్ని వివరించింది. వారందరూ ఎంతో సంతోషించి, చారుమతితో కలిసి వ్రతాన్ని ఆచరించడానికి సిద్ధమయ్యారు.
నిర్ణీత శుక్రవారం రోజున, వారందరూ ఉదయాన్నే లేచి, ఇళ్లను శుభ్రం చేసుకుని, మామిడి తోరణాలు కట్టి, అందమైన ముగ్గులు పెట్టారు. ఒక పీఠంపై బియ్యం పోసి, దానిపై ఒక కలశాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. కలశంలో పవిత్ర జలం, పసుపు, కుంకుమ, గంధం, అక్షతలు, నాణేలు వేసి, దానిపై మామిడి ఆకులు పెట్టి, పసుపు రాసిన కొబ్బరికాయను ఉంచారు. ఆ కలశానికే అమ్మవారి ముఖ ప్రతిమను అలంకరించి, పట్టు వస్త్రాలు, పూలు, ఆభరణాలతో అలంకరించి సాక్షాత్తూ వరలక్ష్మీ దేవిగా భావించి పూజలు ప్రారంభించారు.
అందరూ కలిసి భక్తితో అమ్మవారి అష్టోత్తర శతనామావళిని చదువుతూ, పసుపు కుంకుమలతో అర్చన చేశారు. అనంతరం, తొమ్మిది దారపు పోగులతో, తొమ్మిది ముడులు వేసి తయారు చేసిన పవిత్ర ‘తోరం’ను అమ్మవారి వద్ద ఉంచి పూజించారు. తర్వాత, వరలక్ష్మి వ్రతం – నేపథ్య కథ అయిన చారుమతి కథను అందరూ కలిసి చదువుకున్నారు. పిండివంటలతో, పండ్లతో అమ్మవారికి నైవేద్యం సమర్పించి, హారతి ఇచ్చారు.
పూజ పూర్తయిన తర్వాత, ఆ తోరాలను తమ కుడి చేతికి కట్టుకున్నారు. వారు అమ్మవారికి ప్రదక్షిణ చేయడం ప్రారంభించగానే ఒక అద్భుతం జరిగింది. ప్రదక్షిణ పూర్తికాకముందే, వారి చేతులకు బంగారు గాజులు, మెడలో రత్నహారాలు, వంటిపై విలువైన పట్టు వస్త్రాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి. వారి ఇళ్లు ధన, కనక, వస్తు వాహనాలతో నిండిపోయాయి. చారుమతితో పాటు వ్రతం ఆచరించిన మహిళలందరూ అష్టైశ్వర్యవంతులయ్యారు.
ఆ రోజు నుండి, ప్రతి సంవత్సరం మహిళలందరూ ఈ పవిత్రమైన వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఆచరించడం ప్రారంభించారు. చారుమతి కథ ద్వారా ఈ వ్రతం యొక్క మహిమ లోకమంతా వ్యాపించింది.
వ్రతం యొక్క ప్రాముఖ్యత మరియు ఫలం
వరలక్ష్మీ వ్రతం ఆచరించడం అంటే కేవలం ధనాన్ని పూజించడం కాదు. ఇది అష్టలక్ష్ములను పూజించడంతో సమానం.
- ఆదిలక్ష్మి (మోక్ష ప్రదాయిని)
- ధాన్యలక్ష్మి (పంటల దేవత)
- ధైర్యలక్ష్మి (ధైర్యాన్నిచ్చే తల్లి)
- గజలక్ష్మి (రాజ్యాధికారం, కీర్తినిచ్చేది)
- సంతానలక్ష్మి (సంతాన భాగ్యం ప్రసాదించేది)
- విజయలక్ష్మి (విజయాన్ని అందించేది)
- విద్యాలక్ష్మి (జ్ఞానాన్నిచ్చేది)
- ధనలక్ష్మి (సిరిసంపదల దేవత)
ఈ ఎనిమిది రూపాల అనుగ్రహాన్ని ఒకే వ్రతంతో పొందవచ్చు. అందుకే ఈ వ్రతానికి అంతటి ప్రాముఖ్యత. ఈ వ్రతం చేయడం వల్ల ఇంట్లో ప్రతికూల శక్తులు తొలగిపోయి, సానుకూల శక్తి ప్రవహిస్తుంది. కుటుంబ సభ్యుల మధ్య ఐకమత్యం, ప్రేమ వెల్లివిరుస్తాయి.
ముగింపు
వరలక్ష్మీ వ్రతం కేవలం ఒక పూజ కాదు, అది భారతీయ సంస్కృతిలో స్త్రీకి, ఆమె భక్తికి, కుటుంబం పట్ల ఆమెకున్న బాధ్యతకు ఇచ్చే గౌరవం. ఆడంబరాల కన్నా ఆర్తి, భక్తి ముఖ్యం. ధనవంతులైనా, పేదవారైనా ఎవరైనా సరే, నిర్మలమైన మనసుతో ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే ఆ వరలక్ష్మీ దేవి కరుణిస్తుందని చారుమతి కథ మనకు తెలియజేస్తుంది. అమ్మవారిని భక్తితో కొలిచి, ఆమె ఆశీస్సులతో మన ఇళ్లను సిరిసంపదలతో, సుఖసంతోషాలతో నింపుకుందాం.
ఈ వరలక్ష్మీ వ్రతం మీ అందరి ఇంట సిరి సంపదలను, సుఖ సంతోషాలను నింపాలని మనస్ఫూర్తిగా కోరుకుంటున్నాము! శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవ్యై నమః!